□
Nguyễn Trung Tây,
SVD
từ bi bất ngờ Với dung nhan mang tình yêu, tình yêu dại
khờ, Chúa là một người tình nhân ái, từ bi, và vị tha...
Tình yêu là một trong những đề tài đã được nhắc nhở, bàn
luận, chia xẻ, và tranh luận cả ngàn năm nay rồi. Người Kitô hữu ai cũng đã từng
nghe qua câu chuyện ông bà nguyên tổ yêu nhau. Sau khi được Thiên Chúa tạo dựng
từ bùn đất, chàng ngày ngày lang thang, ca hát, đùa giỡn với những con thú vật
đã được Thiên Chúa tạo dựng trong Vườn Địa Đàng. Tất cả mọi thứ chàng cần đến
đều đã có sẵn trong khu Vườn. Nhưng, chàng vẫn cảm thấy hình như vẫn còn thiếu.
Chàng không hiểu tại sao, nhưng Chúa biết chàng thiếu thốn tình yêu. Ngài quyết
định làm cho chàng ngủ say, và Chúa rút ra cái xương từ sườn bụng của chàng.
Chúa đắp thịt vào, thế là Giavê Thiên Chúa dựng nên một người thiếu nữ xinh đẹp…
Trong khu
vườn vắng lặng, người thiếu nữ đang đi thơ thẩn lang thang một
mình.
— Chị Hai!
Người con gái
giật mình. Nàng ngơ ngác tìm kiếm quanh quẩn,
— Chị Hai… Em
đây nè.
Một lần nữa
tiếng gọi vang lên. Người thiếu nữ dương cao cặp mắt nhìn lên
cành cây trước mặt. Nàng nhận ra hình dạng thân quen của chú bé
rắn con nhập nhòe lẫn lộn trong đám lá xanh.
— Quỷ na! La
hét om xòm làm người ta hết hồn à!!
— Mèng đéc ơi,
bữa nọ em thấy Chúa đứng nói chuyện với anh Hai. Thấy mặt Chúa
bữa đó có vẻ căng lắm, còn mặt anh Hai thì buồn so. Có chuyện
chi không chị Hai?
— À, bữa hổm,
Chúa dặn anh Hai là mọi thứ cây ăn trái trong Vườn nếu đói thì
cứ tự nhiên hái ăn. Nhưng riêng cái cây nằm ở ngay giữa Vườn thì
không bao giờ được đụng đến. Đụng đến là chết liền.
Con rắn nói
ngay,
— Tầm bậy,
chẳng có chết chóc gì hết á. Chị Hai biết tại sao Chúa cấm anh
chị không? Dễ òm, bởi Chúa biết ngày nào anh chị Hai ăn trái cây
đó hả, mắt anh chị sẽ mở ra, và anh chị sẽ trở nên giống y chang
như Thiên Chúa vậy (Sáng Thế Ký 3:1-5). Không tin chị Hai ăn thử
đi, ăn xong chị Hai sẽ biết liền. Ai nói sạo đi lộn đầu xuống
đất chết liền cho chị Hai coi!
Người thiếu
nữ ngước nhìn cành cây. Trái chín mượt mà nhảy múa mời gọi. Nàng
ngơ ngác ngẩng mặt nhìn lên, bầu trời trong xanh cao thẳm xa vời.
Nàng đăm chiêu cúi mặt nhìn xuống, đất đen lung linh rộng mở.
Nàng xa xôi nhìn về hướng trước mặt, cánh cửa khu Vườn rộng mở
thênh thang.
Nàng nhìn lên,
trái chín to tròn lơ lửng đong đưa. Mùi thơm của trái chín nương
theo gió chiều ngào ngạt bay vào khứu giác của người con gái.
Nàng giơ tay hái một trái gần nhất bỏ vào miệng. Chưa hết, nàng
còn hái một trái khác mang lại cho chàng…
Giời ạ! Dại ơi là dại… Cho nên người ta mới hay nói là đàn
ông trong tình yêu tự nhiên dại khờ. Ngay sau khi lỡ dại, nàng
hái trái khác mang lại cho chàng, chàng cầm lấy và chàng ăn. Có
người nói tại chàng yêu quá... Trong tình yêu, lý luận như vậy
thì cũng được. Nhưng có nói chi đi nữa, cả hai vẫn bị đuổi ra
khỏi Vườn Địa Đàng. Chưa hết, Chúa còn sai thiên thần cầm gươm
lửa chặn ngay cửa. Thế là đường về bỗng dưng xa vời ngàn dặm!
Thế là đời đời kiếp kiếp từ nay sẽ là làm lụng vất vả, đổ mồ hôi,
xót con mắt. Bản án cho một câu chuyện tình đã được đóng dấu. Có
hối hận, van xin Chúa rộng lòng thương ngó xuống thân phận hẩm
hiu cũng không được. Đường về đã đóng kín. Nẻo ngõ dẫn về cửa
thiên bỗng dưng xa vời vạn dậm.
Nhân câu chuyện tình dại khờ của ông bà nguyên tổ, người
viết muốn bàn tới một câu chuyện tình khác. Chuyện tình này,
chúng ta ai cũng đã từng nghe qua và cảm nghiệm ít nhất là một
lần trong cuộc đời. Chuyện tình này có thể là chuyện tình buồn,
cũng có thể là chuyện tình vui, tùy theo khía cạnh nhìn và cảm
nghiệm riêng tư của mỗi cá nhân, người viết muốn nói đến chuyện
tình của Thiên Chúa.
Chúng ta thường nghe nói, hoặc cũng đã từng được nhắc nhở:
“Chúa là Tình Yêu”. Lật ra một cuốn sách Toán, nhan nhãn đó đây
chúng ta sẽ bắt gặp công thức,
(x=1)
Ẩn số (x) đã được nhà toán học tìm ra bằng con số (1). Ứng
dụng niềm tin vào toán học, hy vọng chúng ta sẽ nhìn thấy rõ
ràng hơn tư tưởng người viết muốn bàn luận trong bài viết này,
đó là Chúa là Tình Yêu hay là (Chúa=Yêu). Bởi Chúa là Yêu, cho
nên trong tình yêu, Ngài yêu rất điên cuồng.
Chúa-yêu-thương-con-người là một trong những hình ảnh nổi
bật được diễn tả trong dòng lịch sử ơn cứu độ. Và Chúa yêu con
người rất điên cuồng. Với dung nhan mang tình yêu, tình yêu dại
khờ, Chúa là một người tình nhân ái, từ bi, và vị tha.
Trong Vườn Địa Đàng, thấy Ađam buồn vì thiếu vắng tình yêu,
Chúa đích thân dựng nên Evà mang lại tận tay cho Ađam làm bạn.
Chiều chiều, Chúa ghé xuống Vườn Địa Đàng thăm hỏi, chuyện trò
với cả hai như một cặp tri kỷ.
Tình yêu như
trái phá,
Con tim mù
lòa,
Một mai thức
dậy,
Chợt hồn như
ngất ngây (Trịnh Công Sơn).
Nhưng rất tiếc, có một chiều, Ngài ghé vào khu Vườn, Giavê
Thiên Chúa không thấy người tình nơi điểm hẹn. Ngài lo lắng hỏi,
— Con đâu rồi?
Yêu em, yêu
thêm tình phụ,
Yêu em lòng
chợt từ bi bất ngờ.
Nói theo kiểu Trịnh Công Sơn, khi yêu người ta sẵn sàng yêu
cả những lỗi lầm của người mình yêu, bởi Mỵ Châu, cũng đã từng
nói với Trọng Thủy,
Yêu nhau mấy
núi cũng trèo,
Mấy sông cũng
lội, mấy đèo cũng qua.
Yêu nhau cau
bẩy bổ ba,
Ghét nhau cau
bẩy bổ ra làm mười.
Chẳng trách chi, nỏ thần Kim Quy của An Dương Vương mất vào
tay Triệu Đà, và thành Cổ Loa của Thục Phán An Dương Vương sụp
đổ.
Trong tình yêu, tấm lòng của người đang yêu thường thường
rất là mềm yếu, đôi khi từ bi một cách lạ kỳ. Sau khi cả hai ông
bà nguyên tổ lỡ dại, cãi lại lời của Thiên Chúa, vì yêu, Chúa
may quần áo cho hai ông bà mặc, một hành động rất bất ngờ với
độc giả Kinh Thánh. Sau đó, Ngài mới mời cả hai nhanh chóng bước
ra khỏi cõi ánh sáng.
Khi con cái của Ađam bắt đầu sinh sản đông đảo trên cõi
trần gian, “Chúa thấy tội lỗi con người lan tràn trên khắp mặt
đất, và suốt ngày tâm trí họ chỉ hướng về gian ác” (Sáng Thế Ký
6:5). Bởi thế, Chúa khiến một trận hồng thủy quét sạch tất cả
mọi loài thụ tạo mà Ngài đã dựng nên. Nhưng vì yêu, Chúa không
nỡ tiêu diệt hết con người. Gia đình ông Noah đã được Chúa ra
tay gìn giữ. Qua Noah, lần đầu tiên trong dòng lịch sử ơn cứu độ,
Chúa lập nên giao ước của riêng Chúa, đấng Tạo Hóa bất diệt cao
sang, với con người thụ sinh thấp kém. Và Ngài nói, “Từ nay sẽ
không còn Đại Hồng Thủy tàn phá trái đất nữa” (Sáng Thế Ký
9:11).
Vì yêu, chính Chúa đã ra tay giết chết con trai đầu lòng
người Ai Cập để giải thoát người tình của Ngài ra khỏi vòng nô
lệ. Khi dân chúng chết đứng ngay tại bờ Biển Đỏ, và ngay đằng
sau là vó ngựa của binh lính Ai Cập đang ào ào phóng tới, Thiên
Chúa oai hùng tách đôi Biển Đỏ thành hai bức tường, dựng nên con
đường mòn khô ráo cho người tình của Ngài đi qua.
Trên con đường tiến về Đất Hứa, Chúa khiến cột mây xuất
hiện che chở người tình của Ngài qua khỏi những cơn nắng cháy da
người trong sa mạc. Ban đêm thay vào cột mây là cột lửa soi sáng
đường đi. Khi dân chúng khát nước, Chúa khiến Môisen khai mở vòi
nước từ tảng đá cho người tình của Ngài qua cơn khát. Chúa cho
Manna từ trời rơi xuống hằng ngày để người tình của Chúa có
lương thực ăn no lòng. Khi người tình của Chúa phản bội, không
giữ giao ước, Chúa nhắm mắt làm ngơ để cho quân thù thống trị
người tình. Nhưng khi người tình chạy đến với Chúa của Abraham,
Chúa của Isaac, và Chúa của Giacóp, vì yêu Chúa quay mặt nhìn
lại người tình dại khờ. Thế là lại thêm một lần nữa, Thiên Chúa
của yêu điên cuồng lại ra tay cứu vớt.
Chúa chăn
nuôi con, con chẳng thiếu thốn chi.
Trên đồng cỏ
xanh rì, Ngài để con nằm nghỉ.
Đến nguồn
nước, chỗ nghỉ ngơi, Ngài hướng dẫn con,
Tâm hồn con,
Ngài lo bồi dưỡng (Thánh Vịnh 23).
Tất cả những điều này đã được Chúa thực hiện chỉ vì Chúa
yêu. Chúa yêu người tình dại khờ của Chúa. Chúa trở nên điên
khùng vì con người.
Tình yêu của Chúa dành cho con người mãnh liệt vô cùng.
Phải nói đúng là không thể dùng bất cứ một ngôn ngữ nào trên thế
gian để diễn tả. Cha mẹ yêu con cái, có thể hy sinh miếng ăn
ngon, cái áo đẹp, và ngay cả mạng sống của mình cho đàn con. Đây
mới chỉ là tình yêu phụ mẫu tử. Riêng về tình yêu đôi lứa, sức
mạnh của chữ yêu mạnh mẽ biết bao. Người ta yêu nhau, người ta
cảm thấy nhu cầu cần có nhau trong đời sống rất mãnh liệt. Và
nếu không đạt được tới mục đích này, một trong hai người còn lại
rất dễ dàng đi đến tình trạng tuyệt vọng. Khi không gặp mặt được
nhau, hai người sẽ than thở, rũ rượi như một con mèo hoang, đói,
ốm nặng trong một ngày mùa đông mưa tuyết. Ngay cả đến lúc đã
leo lên giường ngủ, họ vẫn dại khờ nhớ đến nhau.
Đêm qua ra
đứng bờ ao.
Trông cá, cá
lặn. Trông sao, sao mờ.
Buồn trông
con nhện giăng tơ,
Nhện ơi, nhện
hỡi, nhện chờ mối ai?
Buồn trông
chênh chếch sao mai,
Sao ơi, sao
hỡi, nhớ ai sao mờ?
Tình trạng rũ rượi như đười ươi không rửa mặt vào một buổi
sáng sớm mùa thu sẽ nhanh chóng biến mất khi bóng dáng của nàng
đang lấp ló đâu đó tại điểm hẹn. Hoặc bộ mặt sầu úa của nàng sẽ
bừng lên sức sống mùa xuân khi nhận ra chàng đang từ xa xa lái
xe “bim-mơ” đời mới tới gốc cây mà nàng đang đứng đợi.
Riêng tình yêu của Chúa đối với con người thì sao? Chúa là
Yêu và bởi yêu con người một cách crazy cho nên Ngài yêu
dữ dội vô cùng. Người con hoang đàng trong Tân Ước đã từng tung
cánh chim theo tiếng gọi của thập phương, từ bỏ người cha già
lên đường biệt tăm sau khi mở miệng đòi chia gia tài với người
Cha.
Theo phong tục của người Do Thái, hành động đòi chia gia
tài của cậu Út được hiểu như là một lời rủa,
— Tại sao ông không chết đi để tôi được chia gia tài?
Giời a! Cậu Út hỗn tới cỡ như vậy mà ông già vẫn không có
tới một lời than thở, chửi rủa hoặc đánh đập,
— Mày, thằng bất hiếu!
Không, Chúa không làm như vậy. Chưa hết, sau khi cậu Út đã
bỏ đi, tương tự như bên Việt Nam , ông già sẽ trở thành một đề
tài đàm tiếu cho cả hàng xóm về thằng con bất hiếu, rằng ông
không biết dậy con cho nên bị thằng con Út “đăng báo từ cha”.
Ông già biết rằng sau khi cậu Út biến dạng nơi chân trời, những
lời ong tiếng ve sẽ ngập tràn phố xá, hàng quán, chợ búa, “Nhà
này vô phúc! Có thằng con không ra chi! Quân du thủ, du thực! Bố
nó còn sống sờ sờ ra đó mà đòi chia gia tài! Chắc là nghiệp báo
chi đây”! Thế đó, ông già biết trước danh dự của ông sẽ bị hàng
xóm láng giềng chà đạp nếu ông không ngăn cản cậu Út bằng mọi
cách. Không! Chúa không làm như vậy. Ngài chỉ im lặng chia hết
của cải cho người con. Sau đó, chiều chiều Ngài ngồi nơi cửa sổ
chờ đợi. Cặp mắt của người Cha dõi nhìn về cõi xa xa, mong đợi
bóng dáng của cậu Út quay về lại mái nhà xưa. Mỗi lần bụi bốc
cao nơi chân trời, lòng người Cha già lại thấp thỏm, hồi hộp,
chờ đợi.
Và rồi cậu Út cũng đã trở về sau khi gia tài sự nghiệp đã
tan theo mây khói. Chắc chắn chúng ta không ai có thể quên được
hành động của người Cha già khi thấy bóng dáng của cậu Út đang
thấp thoáng từ xa xa. Ông già ào ào chạy tới, chạy chớ không
phải là thủng thỉnh đi tới. Ông phóng tới, nhưng không phải để
hất hủi, xua đuổi,
— Tưởng
mày ngon?Sao không đi luôn đi, còn vác cái mặt về đây làm chi?
Không, Chúa không làm như vậy, nhưng Chúa ôm lấy cậu Út, xỏ
nhẫn vào tay cậu, và sai gia nhân trong nhà tổ chức dạ tiệc chào
mừng ngày cậu Út trở về.
Từ trời
cao, Thiên Chúa đã xuống thế mặc lấy xác phàm. Qua mầu nhiệm
Nhập Thể, Thiên Chúa đã tỏ cho chúng ta biết Chúa trở nên điên
cuồng vì con người biết bao! Bởi nếu Thiên Chúa không mặc lấy
thân xác của con người, chúng ta sẽ không bao giờ có thể mường
tượng hoặc là cảm nghiệm được Tình Yêu của Thiên Chúa dành cho
bạn và cho tôi. Qua ngôn ngữ loài người, Đức Giêsu dạy chúng ta
gọi Chúa là Cha, là Bố. Qua những cử chỉ hành động thương yêu ân
cần thăm hỏi của Đức Giêsu, Thiên Chúa đã tỏ cho chúng ta biết
một phần nho nhỏ về tình yêu của Thiên Chúa dành cho con người.
Tình yêu hiện hữu trước khi con người xuất hiện. Tình yêu này sẽ
tồn tại cho đến muôn đời.
