làm bố làm mẹ
…Một cây non,
nếu bị người trồng cây hành hạ, bỏ đói vừa về tâm hồn và thể xác,
cây non sẽ èo uột lớn lên. Ngược lại, tuổi trẻ nếu được hướng
dẫn cẩn thận trong tình thương, đặc biệt tình thương của bố mẹ,
tuổi trẻ đó sẽ lớn lên vươn cao mạnh mẽ như cây tùng cây bách,
dù sóng gió đẩy tới, thân cây không chao đảo vấp té đau.
T
rong
một lần hướng dẫn Giáo lý hôn nhân cho một đôi tình nhân đang
chuẩn bị bước vào nhà thờ trao đổi lời thề ước, tới phần chia sẻ
về vai trò và nhiệm vụ của bố mẹ trong ngày hôm nay, cả anh cả
chị tự nhiên không hẹn mà gặp đều cất tiếng ngắt dòng tư tưởng
của tôi qua cùng một câu hỏi,
— Làm bố làm mẹ có nghĩa là gì?
Ừ nhỉ, một câu hỏi thật là hay. Nhìn anh nhìn chị, tôi lẩn thẩn
nghĩ ngợi trong đầu...
Tôn trọng, thương yêu
Thì đấy, cứ theo dòng đời tự nhiên, vợ chồng yêu nhau thì sẽ
sinh ra con cái.
Con 1 tháng rồi con 1 tuổi, rồi con lớn hơn hóa ra 10.
Tuổi 16 tới, cô con gái bỡ ngỡ với những đường nét dịu huyền của
Thượng Đế ban tặng. Cũng tuổi 16, cậu con trai tự nhiên khám phá
ra âm giọng trầm trầm vỡ bể nơi cổ họng. Có người tự nhiên thấy
qua một đêm, mình tự nhiên vươn cao hơn cả bố mẹ luôn cả một cái
đầu.
Ngoài vươn vai trưởng thành về thể xác, tâm hồn non nớt của
người tuổi trẻ cũng chập chững vươn lên. Và bởi cái ngây thơ,
chưa có kinh nghiệm của tuổi đời, tuổi trẻ giống như một trái
trứng, nếu không biết trân trọng bởi phụ huynh và ngay cả với
bản thân của người tuổi trẻ, trái trứng rớt xuống, bể tan, lòng
trắng lòng vàng bên trong rớt ra ngoài lẫn lộn đất cát. Có cố
gắng vớt lại thì cũng không còn được như xưa. Bởi thế, tuổi trẻ
ở nhiều nước được chính quyền và luật pháp bảo vệ, giữ gìn, và
tôn trọng, bởi không muốn tâm hồn của người trẻ bị hằn sâu những
vết thương, khó chữa lành. Mà điều đó xét ra là một điều đúng.
Bởi một cây non, nếu bị người trồng cây hành hạ, vừa về tâm hồn
và thể xác, cây non chắc chắn sẽ èo uột ngóc lên hoặc héo úa tàn
tạ. Ngược lại, tuổi trẻ nếu được hướng dẫn cẩn thận trong tình
thương, đặc biệt tình thương của bố mẹ, tuổi trẻ đó sẽ lớn lên
vươn cao mạnh mẽ như cây tùng cây bách, dù sóng gió đẩy tới, cây
không bấp bênh chao đảo hoặc gãy đổ ngã đau.
Theo những nhà tâm lý học, một trong những điều mà con người vẫn
còn khao khát từ bao nhiêu năm nay là đói khát tình thương
(Hunger for love/Am I significant in your eyes?). Bởi thế, tuổi
trẻ nếu không cảm nhận được tình yêu của bố mẹ, như một lẽ
thường tình, họ sẽ đi tìm tình thương từ bên ngoài. Nếu gặp
người tốt, tuổi trẻ tiếp tục vươn lên. Nhưng thường là không,
sau một lần gặp phải bóng đêm, tự nhiên tuổi trẻ ôm trên vai
những vết thương mà Duyên Anh đã từng một thời gọi “Vết thù trên
lưng ngựa hoang”, một hình ảnh so sánh khá chính xác. Dr. Drew
Pinsky mới đây đề nghị rằng những tổn thương của thời thơ ấu,
thiếu niên có thể dẫn đến những hành động lạ kỳ của người trong
tuổi trưởng thành. Đặc biệt, tuổi thơ bị bỏ rơi (childhood
neglect) có thể dẫn đến những tổn thương về mặt tâm thần nơi
người trưởng thành (People.com/Thursday, June 12, 2008).
Nhưng ngược lại, tuổi trẻ của Thánh Gióng ở làng Phù Đổng là một
tuổi trẻ được bố mẹ và hàng xóm thương yêu, giữ gìn, và tôn
trọng. Khi thánh Gióng còn trẻ, không nói được, bố mẹ không coi
thường, la mắng, đòi hỏi con mình phải đi phải đứng phải ăn nói
như những trẻ em khác trong thôn. Không! Phụ mẫu của cậu bé đã
không làm như vậy, bởi biết Gióng là Gióng, Gióng không phải là
em Thìn hoặc em Sửu của hàng xóm kế bên.
Khi trẻ nhỏ Phù Đổng bật tiếng nói, đòi bố mẹ cho mình gặp mặt
sứ giả, bố mẹ tôn trọng và tin tưởng con mình, đích thân ra gặp
người sứ giả trình bày điều con mong ước.
Khi Phù Đổng đói bụng, bố mẹ và người trong thôn thổi lửa nấu
từng nồi cơm mang tới.
Và khi cậu bé Gióng đòi cưỡi ngựa sắt, bố mẹ và người trong thôn
đốt lò rèn, gom sắt lại đúc ngựa sắt và roi sắt trao cho cậu bé.
Bởi được tôn trọng, giữ gìn, và chăm sóc như thế, làm gì mà tuổi
trẻ Phù Đổng không sừng sững lớn lên. Bởi được thương yêu như
vậy, hỏi sao tuổi trẻ của thời Hùng Vương thứ Sáu không vươn cao,
phóng ngựa sắt ra biên cương chặn đứng lại những vó ngựa phương
Bắc.
Gương sáng
Tuổi trẻ hùng anh còn có Thánh Nguyễn Văn Thiện của 18 tuổi,
chủng sinh của Chủng Viện Di Loan, Quảng Trị hiên ngang bước lên
pháp trường vào ngày 21 tháng 9 năm 1832. Bố mất sớm khi cậu
được mười tuổi, nhưng cậu bé Thiện đã được Dì Nghi, Mẹ Bề Trên
nhà dòng, và cha Chính của giáo xứ chăm sóc giữ gìn. “Gần đèn
thì sáng,” bởi lớn lên với những tấm lòng tu hành như thế, làm
chi thiếu niên Thiện không ướt đẫm hương thơm tu hành. Để rồi,
vào năm 18 tuổi, cái tuổi tràn đầy sinh lực và tương lai rực
sáng, Thầy Nguyễn Văn Thiện đã hiên ngang và can đảm đưa đầu ra
để quan quân của triều đình Minh Mạng tròng dây vào, thắt cổ,
lấy đi mất một mạng người tuổi trẻ kiên trung.
Ngồi lật lại những trang sách Tân
Ước, tôi lại càng tin tưởng vào triết lý “Ở bầu thì tròn”, “Cha
sao con vậy”, và “Cây ngọt sinh trái tốt” của người Việt Nam. Có
lẽ nhiều người tín hữu vẫn quên đi Đức Giêsu chính là một bản
sao của dưỡng phụ Giuse về tấm lòng tử tế với tha nhân, bởi cũng
đã từng có lần Giuse thà là mất danh dự của chính mình còn hơn
tố cáo rồi mang Maria ra đầu làng ném đá (Mt 1:18-25). Câu
chuyện Đức Giêsu cứu một mạng người con gái trên sân đền thờ
(John 8:3-11) nhắc nhở lại với chúng ta tấm lòng tử tế, bác ái,
và khoan dung của thánh Giuse thuả xưa. Mà còn ai khác ngoài
thánh Giuse là người đã từng dạy dỗ Đức Giêsu của thời thơ ấu
trở thành thanh niên trưởng thành khôn lớn. Một người thanh niên
như Đức Giêsu, thấy kẻ yếu không coi thường, kẻ sang không phu
nịnh, tự hỏi Ngài đã học hỏi được những đức tính này nơi ai? Xin
thưa, còn ai khác ngoài Đức Mẹ và Thánh Giuse...
Dừng lại, nhìn vào đôi trẻ đang học
hỏi về đời sống hôn nhân, tôi kết luận,
— Tôi tin rằng làm bố làm mẹ có nghĩa là thương yêu và tôn trọng
con cái. Làm bố làm mẹ cũng có nghĩa là chính mình phải trở nên
một tấm gương sáng, là một đích điểm để con mình nhìn vào và soi
gương.
