lm nguyễn trung tây

trang chính | lời giới thiệu | sống lời chúa | truyện ngắn | liên lạc

□ Nguyễn Trung Tây, SVD
chuyện bác chuyện em
Giáng Sinh Úc Châu
□ Chuyện Bác Chuyện Em bối cảnh xảy ra ở khắp nơi, Việt Nam, Mỹ, Úc, Do Thái… Em đi tu mà em cũng có thể là một nhân vật đã lập gia đình.

Giáng Sinh Úc Châu,
Ảnh Nguyễn Trung Tây

Em hí hửng khoe bác tấm hình Giáng Sinh Úc Châu. Nhìn hình, quan bác cự nự um xùm,

— Đến là vớ vẩn! Ở đâu mà lại lòi ra cái “của” này!

Em cãi ngay,

— Ơ cái bác này… Ăn nói lạ chửa! Ở đâu ra? Chụp thì “nó” ra chứ ở đâu mà ra...

Em giọng điệu quả quyết,

— Cái này là hình Giáng Sinh Úc Châu... Bác nom rõ chửa!

Em châm chọc tổ ong,

— Khổ, bác lại mắt toét rồi, cho nên hình Giáng Sinh mà nom mãi vẫn không nhận ra?

Bác chép miệng, thở dài,

— Giời ạ! Cái “của” này mà cũng gọi là hình Giáng Sinh...

Em gân cổ cãi tới,

— Sao lại không? Cũng Chúa Hài Đồng, Đức Mẹ, thánh Giuse, rồi mấy chú chiên bé tí ti kia kià...

Bác giải thích,

— Biết, nhưng cây thông với tuyết trắng đâu mất tiêu rồi?

Tiện thể, bác mắng luôn mấy mắng,

— Ông là chỉ được cái tài tán hươu tán vượn.

Như đã hiểu chuyện, em trổ tài hùng biện,

— Cái bác này… Vậy chứ em hỏi bác, bây giờ mình đang ở đâu?

Bác nhìn em, cẩn thận dò đường,

— Ở đâu là ở đâu?

Em điền vào chỗ trống cho thêm rõ nghiã,

— Vâng, em xin lỗi bác! Em nói...khí nhanh... Em muốn hỏi là bác với em đang sống ở nước nào?

Bác suy nghĩ, cẩn thận cân nhắc trước sau,

— Thì... thì ở Úc.

Như người nắm được chuôi dao, em nhẩn nha hỏi tới,

— Xin phép quan bác, em hơi vô lễ! Em hỏi bác, tháng Mười Hai Giáng Sinh, Úc Châu mình đang mùa gì?

Bác như miễn cưỡng phải trả lời,

— Thì…thì, mùa hè…

Giáng Sinh mùa hè lại về với Nam Bán Cầu Úc Châu. Hai bên phố xá, đèn xanh đèn đỏ trên những mái nhà thị dân Úc Châu đêm đêm tiếp tục chớp tắt. Nơi công cộng vẫn có những cây thông xanh ngăn ngắt dựng cao ngất với nơ đo đỏ, kẹo sọc đỏ, giây kim tuyến. Trong thương xá vẫn là những ông già Noel râu bạc trắng như tơ mặc áo đỏ ngồi trên ghế chụp hình Giáng Sinh với trẻ em.

Nhưng không giống như mùa Giáng Sinh Bắc Bán Cầu, Giáng Sinh Nam Bán Cầu Úc Châu không có tuyết trắng, không có bầu không khí lành lạnh; bởi giờ này, Nam Bán Cầu mùa hè, trời nóng đổ lửa. Cho nên những bài thánh ca với những câu, “I’m dreaming of a white Christmas”, hay “Đêm đông lạnh lẽo Chúa sinh ra đời” không còn thích hợp với cư dân Úc Châu nữa. Bây giờ Giáng Sinh Úc Châu đang là, nếu phải dreaming, thì người ta sẽ hát, “I’m dreaming of a hot Christmas”, hay “Đêm hè trời nóng Chúa sinh ra đời”. Bởi thế, không lạ chi nếu trên những tấm thiệp Giáng Sinh Úc Châu, không thấy tuyết trắng bám trắng cây thông xanh. Giáng Sinh Úc Châu, nếu địa phương hóa theo tinh thần công đồng Vatican II, có thể sẽ có:

— Cây gum thổ sản Úc Châu, dưới chân cây gum xuất hiện Hài Nhi Thánh, Thánh Giuse, Mẹ Maria và chú chiên bé tí ti.

— Xa xa là cây cỏ, đất đỏ, và đồi núi mang đậm nét thổ của châu Úc.

Nói theo ngôn ngữ trần gian, "hồi xưa" Chúa ở trên cao “sống” nền văn hóa khác với văn hóa cõi trần. Văn hóa trần gian là văn hóa địa cầu. Người địa cầu nói tiếng Việt, nói tiếng Anh, nói tiếng thổ dân Úc, và nhiều tiếng khác. Người trần gian ăn cơm uống trà xanh như người Việt, hoặc ăn meatpie uống beer chai Victoria Bitter như người Úc, hoặc ăn thịt uống nước suối như thổ dân Úc. Nhưng văn hóa thiên đàng thì sao? Nét nào là nét đặc trưng văn hóa thiên đàng?

Xin được ngắn gọn, tác giả có thể liệt kê một nét đặc trưng về văn hóa thiên đàng, đó là, thiên đàng không có thể xác như trần gian. Chính bởi thế,

(1). Văn hóa thiên đàng không có tiếng nói như tiếng nói con người.

(2). Văn hóa thiên đàng không phải là văn hóa ẩm thực như văn hóa trần gian.

Nhưng bởi thương con người vất vả lao đao với cực nhọc bùn đen tội lỗi, Con Chúa bỏ văn hóa thiên đàng khoác vào thiên thể thân xác của văn hóa trần gian. Và bởi Con Trời nhập thể làm người, ngài nói tiếng Do Thái, ăn bánh mì, và uống rượu y như tất cả mọi người Do Thái khác. Đó là lý do thánh Phaolô đã nói,

Đức Giêsu Kitô,

Tuy là Thiên Chúa,

nhưng không nhất quyết duy trì

địa vị ngang hàng

với Thiên Chúa,

nhưng đã hoàn toàn

trút bỏ vinh quang,

mặc lấy thân phận nô lệ

trở nên giống phàm nhân,

sống như người trần thế (Phil 2:6-7).

Nếu Đức Giêsu không từ bỏ văn hóa thiên đàng, khoác vào người văn hóa trần gian, con người sẽ không bao giờ cảm nghiệm được tình yêu bao la trời cao dành riêng cho con người.

Trong tinh thần hòa nhập đó, mầu nhiệm vĩ đại trong lịch sử ơn cứu độ đã xảy ra cách đây hai ngàn năm tại phố nhỏ Bethlehem, “Ngôi Lời đã làm người, và định cư giữa chúng ta” (Jn 1:14). Trong tinh thần địa phương hóa đó, công đồng Vatican II kêu gọi người tín hữu duy trì và phát huy đức tin Kitô trong nét độc đáo có một không hai của từng văn hóa địa phương.

Trong tinh thần hòa nhập của mầu nhiệm Ngôi Lời Nhập Thể và địa phương hóa của Vatican II, hình Giáng Sinh Úc Châu ra đời. Hình nguyên thủy là tranh của nhà họa sĩ lừng danh, Albert Namatjira, thổ dân Arrernte của vùng sa mac Central Australia... Chủ quán nước đầu làng bày ra bộ tượng Giáng Sinh trước tranh của nhà họa sĩ, và chụp...

...

Nói một thôi một hồi, em dừng lại, thở, hơi ngắt quãng như người hấp hối sinh thì,

— Bác đã hiểu chửa?

Bác nhìn em, làm mặt man man như người dở hơi cám lợn,

— Ông nói hiểu cái gì?

Tới phiên em cáu gắt mắm tôm,

— Ơ, cái bác này, đến là hay. Nói suốt từ nãy đến giờ, khô cả nước miếng, mà bác vẫn không hiểu chi hết...

Bác không suy nghĩ, đáp ngay,

— Hiểu chết liền!!!

□ Nguyễn Trung Tây, SVD

trang chính | lời giới thiệu | sống lời chúa | truyện ngắn | liên lạc