Hồi xưa giúp lễ cho tôi.
Bây giờ lớn rồi, không giúp lễ nữa, nhưng đi lễ Chúa Nhật đều đặn. Con trai sinh
ra bên Úc mà tiếng Việt nói giỏi không thua chi tiếng Anh. Còn hơn một năm nữa,
em sẽ ra trường, văn bằng Master. Chiều hôm qua, em ghé vào nhà tôi, miệng sặc
sụa mùi rượu. Tôi hỏi sao lại uống rượu ban ngày, bộ không sợ cảnh sát chặn lại
bắt thổi hơi rượu hay sao. Em nhìn tôi, nói khô khốc con bị vợ bỏ. Tôi phá ra
cười trong bụng, nhưng không tỏ lộ trên nét mặt, bởi em đã đám cưới bao giờ đâu
mà có vợ. Nhớ tới cô gái tóc dài đen nhay nháy hay ngồi bên cạnh em trong thánh
lễ chiều Chủ Nhật, tôi hỏi em bây giờ thì sao? Em nghiêm nét mặt nói ngày mai
cha ra nhà xác mang con về, chôn con ở đất thánh. Tôi hơi hốt hoảng nói bộ không
còn gì để cứu vãn nữa hay sao? Em con trai râu quai nón nhìn rất nam nhi mà tự
dưng lăn dài hai hàng nước mắt. Em nức nở khóc nói nó bỏ con đi lấy chồng rồi.
Cha ơi giờ con chẳng còn gì nữa. Tan nát hết rồi cha ơi. Em lại gục mặt xuống
khóc nức nở.
Nhìn em khóc, tôi
cũng mủi lòng. Tôi thương em khổ. Tôi muốn an ủi nói thời gian
sẽ chữa lành vết thương. Nhưng tôi yên lặng không nói chi, bởi
biết có nói cũng bằng thừa. Nhìn em, tôi nghĩ tới hành trình
Emmau.
Bác,
Mới dọn về ở
gần nhà xứ. Sáng nào cũng đi lễ, quỳ ngay hàng ghế đầu. Trong
ngôi nhà thờ rộng lớn, bác sợi tóc trắng nhìn nổi bật, thật đẹp
lão. Tôi cứ tưởng bác bạc tóc vì tuổi. Nhưng không phải. Hôm
qua, bác ghé vào, đầu quấn khăn tang, mặt buồn. Bác xin lễ cho
bố mẹ. Bác kể chuyện,
— Hôm tản cư lên
Hải Phòng, nhà cửa ruộng nương bỏ lại hết. Tôi khóc sưng cả nước
mắt. Bố mẹ cũng không kịp gặp. Có mấy lạng vàng để dành chôn
dưới lu nước sau hè cũng không về được để mà đào lên? Tôi vừa đi
vừa khóc. Thiệt như người chết dở. Lên tới được Hải Phòng được
mấy ngày, tin ở nhà hốt hoảng đưa lên bố mẹ đều đã bị chôn sống
đúng ngay ngày bỏ làng mà đi. Nhận được tin dữ, tôi té ngã bất
tỉnh. Một tuần sau tôi cứ ngồi ở đầu hè khóc sưng cả mắt. Phần
tủi thân bởi đại tang, vừa tang bố lại vừa tang mẹ, tôi một hai
nhất định đòi về làng. Bác trai mà không cản lại, chắc giờ cũng
không còn xác mà mang đi chôn. Từ ngày nhận được tin cho tới
ngày di cư vô Nam, chỉ trong vòng hai tuần lễ mà sợi tóc tự
nhiên đổi màu bạc trắng…
Tôi nghĩ làm người
Việt Nam trong vòng một trăm năm vừa qua mất mát nhiều quá. Nếu
có ai hỏi bạn nghĩ gì về nước Việt Nam, tôi không nói ra, nhưng
tự nhiên đầu óc cứ nghĩ tới hành trình Emmau.
Chị,
Sinh hoạt trong
Hội Lêgiô, tôi lâu lâu ghé vào Hội chia sẻ một bài giảng, dâng
một thánh lễ. Hôm tôi giảng về nỗi mất mát của hai môn đệ trên
đường Emmau, tự nhiên chị ngồi ôm mặt khóc thành tiếng. Cuối
ngày cấm phòng, chị tâm sự riêng tư,
— Cha nghĩ thử coi,
chồng thì chết trong trại cải tạo, xác không biết chôn ở đâu.
Còn mỗi mình nó, chị bồng nó trên vai xin phép anh cho chị mang
con đi vượt biên. Tới Úc, chị ngày cày hai job nuôi con.
Ong Tây ong Việt lờn vờn trước cửa, nhưng chị đóng cửa lòng nuôi
con khôn lớn. Mười tám tuổi, nó xin phép mẹ đi dự tiệc Prom ra
trường. Nửa đêm, đồng hồ gõ 12 tiếng, cảnh sát gõ cửa đưa tin
con chị bị xe vận tải cán nát bấy.
Nói tới đây chị lại
vực mặt vào hai lòng bàn tay khóc mùi mẫn.
Tôi nhìn chị khóc,
tự nhiên tôi mơ tới Chúa gọi tên em như ngày nào Chúa đã gọi
Lazarô bước ra khỏi ngôi mộ đá.
Gặp em, gặp bác,
gặp chị, tôi cứ nghĩ tới hành trình Emmau. Tôi nghĩ tới những
lần tôi cũng đã thất vọng khi con thuyền đánh cá đang lênh đênh
trên biển, những người trên thuyền đang bị hải tặc hành hung,
khiến cho máu đỏ, mạng sống, đời người loang lổ trên một khoảng
sàn tàu nhỏ nhoi. Nghe lời chia sẻ của em, của bác, và của chị,
tôi lại nhớ tới không biết bao nhiêu lần tôi bừng con mắt dậy
chỉ để nhận ra giờ này mình đã trắng tay. Bao nhiêu mộng mơ vào
trong tương lai giờ này đã tan biết hết. Vào những giây phút
thất vọng như thế, tôi cứ hay nghĩ tới hành trình Emmau,
— [Vào một buổi
sáng mùa Xuân], có hai người trong nhóm môn đệ đi đến một làng
kia tên là Emmau, cách Giêrusalem bẩy dặm đường. Họ trò chuyện
với nhau về tất cả những sự việc mới xảy ra. Ðang lúc họ trò
chuyện và bàn tán, thì chính Ðức Giêsu tiến đến gần và cùng đi
với họ. Nhưng mắt họ còn bị ngăn cản, không nhận ra Người. Người
hỏi họ: "Các anh vừa đi vừa trao đổi với nhau về chuyện gì vậy?"
Họ dừng lại, vẻ mặt buồn rầu (Luke 24:13-17).
Nỗi mất mát nào
chẳng mà đớn đau, bởi vì cách đây khá lâu, cũng đã có rất nhiều
người cũng đã cảm nghiệm được sự mất mát to lớn cho một giấc mơ.
Nhìn hòn đá đang từ từ che kín ngôi mộ, nhiều người có cảm tưởng
mình đang lăn tảng đá chôn lấp giấc mơ của chính mình. Còn gì
nữa mà mơ! Có người bỏ về làng tiếp tục nghề đánh cá. Có người
âm thầm ngồi than khóc trong bóng tối. Có người treo cổ tự sát.
Cuộc sống là một
tổng hợp của những buồn và vui, khóc và cười, mất và được. Có
những lúc nổi giận, đốt hết. Có những lúc từ bi, thứ tha. Có
những lúc mất hết, trắng tay. Những mất mát trong đời là một
phần của cuộc sống. Chấp nhận mất mát cũng như chấp nhận ánh
sáng ban ngày và bóng tối ban đêm. Chấp nhận mất mát cũng như
chấp nhận mình đang còn trẻ và mình cũng đang già. Chấp nhận mất
mát cũng như chấp nhận mình là con của bố và của mẹ, có những
người chị, người anh, và người em.
Nhưng chấp nhập
không thì cũng chưa đủ. Phải hy vọng, hy vọng vào một ngày mai
tươi sáng hơn, rực rỡ hơn. Hy vọng như người con hoang đàng, hai
người phụ nữ, một người bên giếng nước, một người trước tòa án,
đã hy vọng những dĩ vãng những lỗi lầm của mình sẽ được quên đi,
sẽ được xóa nhòa. Hy vọng như Phêrô đã từng hy vọng là mình sẽ
được thứ tha. Thất vọng như Giuđa đã từng tuyệt vọng vào một
ngày mai. Cành cây bên vệ đường là nơi người mất hy vọng tìm đến.
Một sợi dây treo lên, một mạng người rớt xuống. Hy vọng như hai
người môn đệ của hành trình Emmau...
Theo như Luca, vào
một buổi sáng mùa Xuân, có hai người quyết định rời bỏ thành phố
Giêrusalem. Trên con đường bẩy dậm dẫn về ngôi làng nhỏ bé Emmau,
có hai người mất hy vọng đang đi với nhau. Nhưng Niềm-Hy-Vọng đã
tới với họ. Niềm-Hy-Vọng chuyện trò với họ. Và bởi Niềm-Hy-Vọng,
họ quyết định quay về Giêrusalem, thành phố của mất hy vọng. Họ
quay về để tạo dựng lại một niềm hy vọng mới. Bao nhiêu người
chứng kiến cảnh tảng đá đang từ từ chôn lấp một xác chết. Họ
thất vọng. Họ cảm nghiệm đắng cay cho một mất mát. Nhưng rồi họ
lại hy vọng, hy vọng vào một tương lai tươi sáng hơn. Cuối cùng
đúng như họ mơ ước, mùa Xuân, Mùa Hy Vọng đã tới gần hai ngàn
năm.
