trang chính |   lời giới thiệu  |   sống lời chúa  |   truyện ngắn |  liên lạc

 

  chuyện của bố
& của con chuyện của bố
        & của con

   
 

Đến là khổ! Hồi xưa tại Hùng, bây giờ thì tại thằng Đức, mà mẹ chồng nàng dâu đụng nhau xẹt lửa!

Hồi đó vợ Hùng sinh đầu lòng con trai đặt tên Đức. Mẹ Hùng ghé vào thăm. Nhìn thằng Ðức nhỏ tí ti, mắt nhắm chặt, ngủ như chó con trong lồng kiếng của bảo sanh viện Nhi Đồng, mẹ Hùng phán ngay,

— Thằng này giống bố như lột.

Hùng nghĩ mẹ chủ quan! Mãi sau này khi thằng Ðức lên một, lên năm, lên mười, và sau cùng mười chín tuổi, Hùng mới dần dần thấm nguội lời mẹ.

oOo

 

Thằng Ðức lên Một. Nhìn tấm hình thằng Ðức chụp hôm sinh nhật một tuổi, Hùng ngỡ ngàng nhận ra nét quen thuộc trên khuôn mặt của thằng con. Chàng gãi đầu. Khuôn mặt này đã thấy ở đâu rồi? Nhìn quen quen. Hùng vô phòng lục lại xấp hình đen trắng cũ. So sánh hình chụp lúc Hùng một tuổi với hình thằng Đức lên một, chàng hốt hoảng nhận ra thằng bố và thằng con nhìn hệt như nhau. Cũng mặt tròn xoe như bánh đúc, tóc lưa thưa vài sợi. Cũng mắt so le, bên phải hai mí, to, bên trái một mí, híp. Hùng đưa cho vợ xem cả hai. Nhìn hình, vợ Hùng cũng giật mình, nửa đùa nửa thật,

— Ðúng rồi, nó giống bố giống bà nội chứ đâu có giống mẹ! Hên là chưa giống ông hàng xóm…

oOo

 

 Thằng Ðức lên Ba, vợ chàng đau bụng quặn thắt. Nửa đêm về sáng, xe cứu thương hú còi ồn ào phóng tới chở vô bệnh viện cấp cứu. Thử nghiệm, làm lab đã đời. Bác sỹ bước vô phòng bệnh thông báo. Nhận được bản tin, Hùng và vợ buồn thiu! Hên là còn mạng để mà bước ra khỏi bệnh viện.

oOo

 

            Thằng Ðức lên Năm, lớp Mẫu Giáo, hay đánh nhau trong lớp. Chiều ghé trường đón con, chàng nhận ra những vết bầm tím xây sát trên khuôn mặt thằng con. Hùng gặp cô giáo. Cô giáo làm phóng viên chiến trường,

            — Không hiểu sao mà Ðức nó xô thằng bạn té sấp mặt xuống sàn nhà, chảy cả máu mũi!

            Nhìn mặt thằng Đức te tua như cái mền rách, Hùng xót xa trong lòng. Trên đường về nhà, thằng Ðức im lìm không liến thoắng như mọi hôm. Hùng gợi chuyện,      

            — Sao bầm dập vậy hả con?

            Thằng bố hỏi, thằng con mắt nhìn xa vắng.

            — Nói cho bố nghe đi…

            Thằng Đức ngập ngừng,

            — Tại nó gọi con, con gái!

            Hùng trợn tròn mắt, giời ạ! đời cua cua máy, đời cáy cáy đào!

Hồi nhỏ chàng trắng như bột, giọng nói nhỏ nhẹ. Trong lớp Hùng hay bị bạn bè chọc là con gái. Quê! Chàng nổi nóng. Tức! Hùng đánh lộn. Gần như ngày nào chàng cũng bị cô phạt, bị thầy đánh. Có bữa còn bị thầy bắt quỳ trên vỏ mít. Thời thơ ấu, chàng te tua như cái mền rách!

Hùng kể cho mẹ nghe chuyện thằng Đức bị bạn trong lớp gọi là con gái. Mẹ chàng chép miệng,

— Chứ chẳng phải! Tao đã nói rồi, thằng Ðức nhìn giống mày hồi còn nhỏ như lột…

Thằng Đức lên Năm, lớp Mẫu Giáo, thỉnh thoảng bĩnh ra trong quần. Cô giáo thắc mắc,

— Đức nó ăn gì không hiểu mà đang ngồi học trong lớp, tự nhiên…ấy tuốt tuột ra trong quần!

Hùng ú ớ nhớ lại tối Chúa Nhật hôm qua vợ chàng làm gỏi cuốn chấm với mắm sống, cả nhà ngồi ăn tì tì ngoài sân vườn. Hàng xóm có người đi ra đi vào thắc mắc không hiểu chuột chết ở đâu! Thằng Đức chịu đèn gỏi cuốn, chiều qua húp tô mắm sống sùm sụp. Đến là vãi tội!

Hùng lại kể cho bà nội nghe trường thiên tiểu thuyết hồi hai của thằng cháu. Mẹ Hùng nói thì chàng cũng vậy thôi, khi còn nhỏ, sau giờ tan học trước cửa nhà tự nhiên có tiếng hò hét, “Thằng Hùng ỉa đùn! Thằng Hùng ỉa đùn”! Mẹ chàng chạy ra vừa kịp nhìn thấy thằng con đang mãnh hổ nan địch quần hồ, một tay lúng túng che quần đùi, tay kia cố gắng xô đẩy những thằng bạn học yêu dấu ra khỏi sân nhà. Mang Hùng vào, mẹ chàng tắm rửa lại từ đầu. Nhưng chứng nào tật ấy, mèo lại hoàn mèo. Hùng ngoài mặt hung hăng, nhưng trong bụng chết nhát. Trong lớp nhột bụng, sợ thầy sợ cô, Hùng không dám giơ tay xin phép. Hùng cố gắng nhịn, nhịn tối đa, nhịn hết cỡ. Có những lúc được, có những lúc không. Lúc nhịn được, đời tiếp tục trôi qua trong thanh bình. Có những lúc không, thế là xong, tàn đời, mền rách, thế là te tua!

Bây giờ con chàng, thằng Ðức, học đòi tính nết của bố. Hùng bắt chước 17 đời vua Hùng đưa tay lên miệng làm loa gọi lớn, “Bố ơi! Về cứu”.

Cũng bởi chương thứ hai trong tập truyện dài của thằng Đức, mẹ chàng lại tiếp tục,

— Thằng này càng lớn càng giống bố!

Hùng nghĩ thầm trong bụng, “Mẹ nói chuyện đến là hay! Chẳng lẽ nó lại giống ông hàng xóm!”.

oOo

 

Thằng Ðức lên Mười, lớp Năm, học toán dốt. Toán thường thường ăn điểm F. Vợ chàng lo lắng,

— Sao thằng Ðức học Toán yếu quá?

— Chắc tại nó giống…

— Anh nói nó giống ai?

Hùng muốn nói còn ai trồng khoai đất này, nhưng kịp thời ngậm miệng lại. Một đời ở với nhau chưa bao giờ chàng dám hé miệng nói cho vợ biết hồi còn nhỏ chàng sợ toán hơn sợ ma. Nhiều lần chàng muốn bỏ học đi chăn vịt phương Nam bởi những bài toán đố của lớp Ba, lớp Bốn,

Một ngày có 24 tiếng đồng hồ. Một năm có 365 ngày. Một năm có bao nhiêu tiếng?

Một năm có bao nhiêu tiếng, ai mà biết! Hùng gãi gãi đầu thở than nhìn quanh quẩn kiếm tìm. Ánh mắt của Hùng đụng phải tia nhìn nghiêm khắc của ông thầy lớp Ba. Hùng cúi xuống cắn đầu viết chì, bây giờ làm toán chi? Cộng? Trừ? Nhân? Chia? Hùng lấy 365 chia đại cho 24. Nộp cuốn tập Toán đố lên. Ngày hôm sau, chàng nhận về cặp trứng vịt tròn vo. Lớp Sáu, chàng hoàn toàn mất căn bản về toán. Con gái trong lớp không thích chàng bởi Hùng dốt toán. Lớp Mười, lớp Mười Một, lớp Mười Hai, Hùng không có bồ, bởi con gái không thích cặp kè với một thằng dốt, một thằng coi trai phải thường xuyên cọp-dê những bài toán của những cô bạn học trong giờ thi. Những chuyện động trời như thế này, làm sao Hùng dám kể cho vợ chàng nghe.

oOo

 

Thằng Đức lên Mười, lớp Năm, viết luận văn giỏi. Những bài luận tiếng Anh trong trường điểm rất cao. Tiếng Việt của thằng Ðức làm nhiều người ngạc nhiên. Từ khi thằng Ðức học Mẫu Giáo, Hùng bắt đầu dạy con tiếng Việt. Bà nội và cháu ở nhà đàm thoại tiếng Văn Lang với nhau hằng ngày. Bà yêu cháu, cháu yêu bà. Bố mẹ đi làm chưa về, thằng Ðức quấn lấy bà, hỏi hết chuyện này sang chuyện khác. Chuyện mùa thu, nhìn thấy lá vàng rơi, thằng Ðức nói,

— Bà ơi, cái lá đang bị té!

— Lá không có té. Ðức mới té. Cháu phải nói là cái lá đang rơi.

— Bà ơi, sao Ðức té mà cái lá không té?

Thằng Ðức đi học về, có chuyện gì vui kể cho bà nghe. Bà không hiểu tiếng Anh, dỗ cháu kể lại trong tiếng Việt. Tuần ba lần Hùng dạy con tiếng Việt. Cuối tuần chàng đưa con tới trường Việt Ngữ. Tiếng Việt thằng Ðức nói giọng Bắc khiến nhiều người ngạc nhiên. Họ không tin con chàng chôn nhau cắt rốn ở tiểu bang California.

oOo

           

Thằng Ðức của tuổi Trung Học từ tâm. Gặp người nghèo đứng xin tiền bên đường, nó dừng xe, tỉnh bơ móc tiền ra, cho hết.

— Con biết quá mà. Họ đâu có dùng tiền của con để mua hot dog ăn cho no, nhưng mua Budweiser uống cho xỉn…

— Con biết chứ.

— Vậy sao con còn cho?

— Thấy tội nghiệp họ quá, bố ơi!

Cụ Emily nhà bên cạnh, ở một mình. Trời tuyết ngập đường ngập xá. Thằng Ðức vác xẻng sang xúc tuyết cho bà. Bà cụ trả tiền công, nó không lấy. Giáng Sinh bà hàng xóm mua quà cho nó, có khi áo len, có lúc đôi giầy Nike chạy bộ, thằng Ðức hết đường chối. Khi có dịp, nó gửi tặng bà cụ chả giò không có nước mắm.

Hùng hỏi,

— Sao con hay làm chuyện chùa vậy?

— Con sợ cụ già rồi, tuyết trơn dễ té.

Bà nội vui miệng chen vào,

— Cháu phải nói là dễ rơi!

Vợ chàng lườm thằng Ðức,

— Con chỉ được cái tài lanh. Ði học về có bao giờ thấy con lăng xăng chạy vào bếp phụ mẹ một tay nấu cơm hay không?

Hùng vội vàng giơ tay làm hiệu, “Yên lặng là vàng, con”.

Bởi thằng cháu từ tâm, bà nội lại kể chuyện xưa tích cũ. Mẹ Hùng nói hồi còn nhỏ chàng dám xúc gạo cho những người ăn xin đến nhà gõ cửa, mặc dù biết gạo trong nhà đã đụng đáy lu. Có một thời mẹ chàng nghĩ lớn lên Hùng sẽ đi tu. Ði tu? Chàng mà đi tu! Khó lắm!

Thằng Ðức càng lớn, từ tâm càng dạt dào. Bắt chước mẹ, Hùng nói,

— Hay là con đi tu đi.

Thằng Đức bĩu môi,

— Đi tu? Con mà đi tu?

Mẹ chàng kết luận,

— Thằng này giống bố.

Vợ chàng đứng dậy, bỏ mâm cơm đi thẳng vào trong phòng,

— Mẹ nói đúng lắm, nó đâu có giống con.

Hùng liếc nhìn mẹ, mẹ chàng sa sầm khuôn mặt!…

…Máu huyết của cả hai cộng lại, mỗi bên một nửa, thằng Ðức xuất hiện trong cuộc đời. Càng lớn, nó càng giống bố. Thằng Ðức không thân với mẹ, nhưng lại thân với bố, hay kể chuyện cho bố nghe. Hùng đoán có lẽ vợ chàng nóng tính, hay la con sảng, cho nên thằng Đức gặp mẹ là né. Nhiều lần vợ chàng cự nự anh chiều con. Chiều con? Hùng không chiều con. Chàng yêu. Hùng yêu mẹ, yêu vợ, và yêu con.

Yêu mẹ, chàng muốn mẹ già sống hạnh phúc, sống thanh bình. Bố chàng bệnh hoạn triền miên. Mẹ Hùng thân cò lặn lội bờ ao, gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non. Sáng, mẹ chàng dậy sớm, xông pha chốn sa trường, mang gạo về nuôi một bầy con. Tối khuya mẹ chàng về tới nhà, ngủ, chuẩn bị cho một ngày mới. Đầu tháng mẹ chàng xanh mặt bạc tóc đóng tiền học cho chín đứa con. Tiền sách, tiền vở, tiền ăn sáng của cả gia đình, một mình mẹ Hùng lo hết. Đến bây giờ chàng vẫn không hiểu sức mạnh nào có thể tiềm tàng nổi trong cái cơ thể không bao giờ nặng hơn 50 ký lô đó, cái cơ thể mỏng manh như tờ giấy qua cầu gió thổi bay vèo. Chính khối sức mạnh nhỏ nhoi đó đã đẩy tới, đóng vàng cho cả chín đứa con vượt biên sang tới đất Hoa Kỳ.

Yêu vợ, Hùng ra ngẩn vào ngơ khi vợ chàng vắng mặt cuối tuần bởi công chuyện của hãng. Tối ngủ một mình, nhớ vợ, chàng trằn trọc! Mình ơi! Mình đi đâu, mãi sao chưa thấy về! Anh sợ, sợ chuyện xảy ra, anh sẽ chết, chết héo hon vì nhớ vợ, chết mỏi mòn vì nhớ gái một con trông mòn con mắt.

Yêu vợ, vợ cự nự, chàng yên lặng.

— Hôm qua thằng Đức nó xin tiền mua cái quần jean CK. Em cự nó, “Còn cả một đống quần jean ở trong tủ đó, mặc đã hết đâu!”. Hôm nay đã thấy nó mặc cái quần CK rồi. Anh mua cho nó phải không? Anh cưng nó quá, nó hư, cho anh dậy một mình đó.

Yêu vợ, chàng không tranh cãi với vợ để được chiêm ngắm nụ cười của vợ, nụ cười lung linh tia nắng bình minh chiếu rọi vào tâm hồn phiền muộn đêm đen của chàng. Anh sợ, anh sợ vào một ngày nào đó, em bỏ anh em đi luôn như bữa em bụng đau quặn thắt, anh đã tưởng số anh số mồ côi vợ. Em bỏ đi, bình minh không tới, đời anh tối đen. Nếu vậy, thà là anh uống thuốc độc, chôn chung một mộ với em!

Yêu con, Hùng muốn thằng Đức hạnh phúc, hạnh phúc tràn đầy. Thứ Bẩy, hai bố con ra phố, thằng Đức dẫn chàng vào thẳng khu thương xá có tiệm Gap bán quần jean hiệu chiến giá cắt cổ.

— Bố thấy cái quần jean này có được không?

— Thì lấy đi…

Vợ chàng nóng, hay la thằng con sảng, bởi vậy có lần Hùng thấy thằng Ðức ngồi trong phòng, mắt đỏ hoe hoe. Thấy bố, nó cúi đầu, không nói chi. Ngồi xuống bên cạnh thằng con, thằng bố ngân nga,

— Lan huệ sầu ai, lan huệ héo? Lan huệ sầu đời, trong héo ngoài...

Thằng Ðức chớp chớp mắt. Hùng tiếp tục,

— …Ngoài mặc quần jean CK.

Thằng Ðức bật cười, nụ cười trong trẻo ngập tràn nắng ban mai của mẹ nó. Thế là mùa đông băng tuyết tan biến, mùa xuân hoa nở ngập tràn; thiên đàng mở rộng cửa, hỏa ngục cửa đóng lại…

Bỏ lại mâm cơm, Hùng đứng dậy bước tới. Vợ chàng nằm trên giường, mặt quay ra ngoài cửa sổ. Hùng leo lên nằm cạnh vợ. Yên lặng gặp gỡ yên lặng; dài hơn một thế kỷ. Yên lặng đưa tay sang ôm vợ; vẫn yên lặng. Yên lặng cất giọng thì thào,

— Hay là anh liên lạc với Sở Xã Hội, kiếm thêm cho em một đứa con…một đứa con gái…

Người yên lặng mềm ra.

— Một cô con gái đẹp như vợ anh.

Yên lặng chờ đợi yên lặng. Cuối cùng yên lặng chầm chậm quay mặt lại, đầu dựa vào ngực chồng,

— Mình ơi! Em buồn quá!

— Anh biết. Anh cũng buồn thiu!

— Em muốn có thêm một đứa con nữa.           

— Anh biết.

Hùng xoa lưng vợ nhè nhè, ru vợ chìm vào giấc mộng. Anh ước, anh ước chi thằng Ðức là con gái. Con gái mình cười tươi như em. Con gái của mình sẽ làm khổ nhiều thằng con trai như em đã một thời làm khổ đời anh!

            Trịnh Công Sơn,
            Tranh TCS

oOo

 

Thằng Ðức Mười Chín tuổi, năm thứ nhất đại học, râu mọc trên mép hồn xác ngớ ngẩn. Vợ chàng hốt hoảng thông báo bản tin,— Chết rồi! Thằng Ðức kỳ này nó làm sao đó, mấy lần nó về khuya, em còn ngửi thấy miệng nó hôi mùi rượu. Hôm qua nhờ nó ra chợ Safeway mua đường. Nó đi một hồi, về tay không. Em hỏi, “Ủa, đường đâu?”. Nó nhìn em, mặt ngơ ngác, “Mẹ nói cái gì”.

Chiều thứ Bẩy Hùng dẫn thằng Đức đi mua quần jean. Nhưng ngày hôm nay thằng Đức biếng nói biếng cười. Trong tiệm Gap, nó lựa quần jean CK hững hờ, miệng biếng nói biếng cười.

— Lại có đứa nào trong lớp gọi con con gái phải không?

Thằng Đức nhếch mép cười,

— Thằng nào gọi con sissy, con đục nó phù mỏ.

— Hồi còn nhỏ bố cũng hay bị chọc là con gái. Lớn lên một chút, chữ “con” biến mất nhường chỗ cho chữ “dại”. Bà cũng hay chửi bố, “Mày thì cũng chỉ là cái đồ dại gái!”. Hồi chưa lấy bố, mẹ con tới nhà chơi. Bà tỉnh bơ nói, “Thằng Hùng nó đi tu rồi!”.

Mắt thằng Đức trợn tròn,

— You’re serious?

— Yup!

— Mẹ giận không bố?

— Bố tái mặt, nhưng mẹ con tỉnh bơ tiếp tục cười nói liến thoắng. Lúc đưa mẹ con ra xe, bố xin lỗi mẹ. Mẹ con nói, “Em yêu anh, em chẳng ngán ai hết!”.

— Mẹ lỳ thật.

— Ừ, hồi đó bố gặp mẹ con trong quán cà-phê. Mẹ hai mươi tuổi, buộc tóc đuôi gà, lái xe số tay, nụ cười dòn tan. Mẹ con qua đây một mình từ hồi còn nhỏ xíu với bà cô. Sau nhiều lần bị bà cô cự nự, con gái hai mươi tuổi dọn ra ở riêng một mình, vừa đi học vừa đi làm.

— Sao hồi đó bố gặp mẹ vậy?

— Bố đi ra quán với mấy người bạn. Thấy mẹ con, mấy người bạn của bố tán sàn sạt. Biết cô hàng cà-phê thích thơ, có thằng còn mang chuyện thơ văn ra tán tỉnh. Bố dở òm, chẳng biết nói chi. Có hai ba lần, bố ra quán cà-phê một mình. Mẹ con mang cà-phê tới…

Thằng Ðức liếc nhìn, chờ đợi. Hùng kết luận,

— Nhưng bố vẫn không nói chi.

Thằng Ðức trợn mắt. Hùng nói nho nhỏ,

— Tại bố thấy mẹ xa vời quá. Lúc nào cũng có bao nhiêu người vây chung quanh. Bố nghĩ chắc với không tới. Nhưng biết mẹ, bố te tua dập dạp...

Thằng Ðức nhìn Hùng, bàn tay con bóp chặt bàn tay bố.

— Hai năm sau, bố gặp lại mẹ trong trường Việt Ngữ. Bố dạy chung với mẹ con lớp Mười Hai…

— Mẹ có nhận ra bố hay không?

— Không, mẹ con có biết bố là ai. Dạy chung với nhau được một tháng, mẹ mới chịu cười với bố. Người tình cũ nổi giận kiếm bố đòi bắn! Bà khóc! Bởi vậy hồi xưa bà không thích mẹ con. Bà nói bố dại gái.

Hùng dừng lại bởi chàng thấy hai con mắt của thằng Ðức long lanh ánh nước. Những hạt châu tích tụ thật nhanh, tràn đầy khóe mắt, rơi xuống sàn tiệm Gap, vỡ ra tung tóe,

— Tuần trước, thằng bồ cũ sách súng tới trường đòi bắn con!

oOo

Hồng Nhung,
            Tranh TCS

 

Hùng hỏi mẹ,

— Mẹ ơi, tại sao mẹ cứ hay nói, “Thằng này giống bố?”.

Mẹ chàng đăm chiêu, xa vắng,

— Sau khi sinh con, mẹ bị băng huyết ngất xỉu. Khi tỉnh dậy, mẹ thấy con đang nằm ngủ bên cạnh. Ngày mẹ nhìn thấy thằng Ðức nhỏ như cục kẹo trong lồng kiếng của bệnh viện, mẹ giật mình, bởi mẹ thấy lại hình ảnh của con ngày xưa. Cũng cái mặt đó, cũng con mắt đó, cũng hình dạng đó. Càng lớn, nó càng giống mày như lột.

Giống bố như lột, thằng Đức sẽ còn tiếp tục te tua dập dạp nhất là về đường tình ái!

Hùng hy vọng con chàng sẽ chỉ khổ trong một khoảng thời gian ngắn thôi. Cuối cùng giống như thằng bố, mùa xuân sẽ gõ cửa ghé thăm tâm hồn của thằng con. Mẹ nó một thời làm khổ chàng. Nhưng cũng chính người đó đã mang lại cho chàng một mùa xuân mới; một mùa xuân có mẹ già ngọt ngào như chuối ba hương, có vợ một con trông mòn con mắt với nụ cười tươi hơn nắng bình minh, và có thằng con, giống bố như lột.

 

trang chính |   lời giới thiệu  |   sống lời chúa  |   truyện ngắn |  liên lạc

copyright © 2004 nguyentrungtay