lm nguyễn trung tây

trang chính | lời giới thiệu | sống lời chúa | truyện ngắn | liên lạc

□ Nguyễn Trung Tây
truyện ngắn
Chuyện Bố Chuyện Con

□ "Chuyện Bố Chuyện Con" viết năm 2003. Truyện ngắn viết xong, tác giả ký, tặng ông con trai, tên Phạm Quang Tuyến, hút thuốc lá như ống khói, thục bida có hạng, (nếu vắng mặt bố) chửi tục ròn tan, tứ đổ tường, nhưng lại rất có lòng, phải nói là dư thừa.
Sau khi rời Mỹ năm 2006, tác giả mất liên lạc với ông con trai... Giờ đọc lại truyện ngắn, vẫn không biết ông con đang ở đâu...
Nguyễn Trung Tây

Đến là khổ! Hồi xưa tại Hùng, bây giờ thằng Đức, khiến mẹ chồng nàng dâu đụng nhau xẹt lửa!
Hồi đó vợ Hùng sinh đầu lòng con trai đặt tên Đức. Mẹ Hùng ghé vào thăm. Nhìn thằng Ðức nhỏ tí ti, mắt nhắm chặt, ngủ như chó con trong lồng kiếng, mẹ phán ngay,

— Thằng này giống bố như lột.

Hùng nghĩ mẹ chủ quan, nhưng kính nể, không dám nói chi! Mãi sau này khi thằng Ðức lên một, lên năm, lên mười, và sau cùng mười chín tuổi, Hùng mới dần dần thấm nguội lời mẹ.

oOo

Thằng Ðức lên Một. Nhìn tấm hình thằng Ðức chụp sinh nhật một tuổi, Hùng ngỡ ngàng nhận ra nét quen quen. Chàng gãi gãi đầu như bị nguyên quân đoàn chí rận đóng lô cốt trên đầu. Khuôn mặt này thấy ở đâu rồi? Nhìn quen, quen lắm.

Hùng vô phòng lục lại xấp hình đen trắng cũ. Nhìn hình chụp Hùng một tuổi với hình thằng Đức lên một, chàng hốt hoảng nhận ra thằng bố và thằng con nhìn hệt như nhau. Cũng mặt tròn xoe bánh đúc, tóc lưa thưa vài sợi. Cũng mắt so le, bên phải hai mí, to; bên trái một mí, híp. Hùng đưa cho vợ xem. Nhìn hình, vợ Hùng cũng giật mình, nhưng nhanh chóng làm mặt nghiêm, nửa đùa nửa thật,

— Ðúng rồi, nó giống bố giống bà chứ đâu có giống mẹ nó!

Vợ chàng buông nhẹ câu sau,

— Hên là chưa giống ông hàng xóm…

oOo

Thằng Ðức lên Ba, vợ chàng đau bụng quặn thắt. Nửa đêm về sáng, xe cứu thương hú còi ồn ào phóng tới chở vô cấp cứu. Thử nghiệm, làm lab đã đời, bác sỹ bước vô phòng bệnh thông báo. Nhận được bản tin, Hùng và vợ buồn bún thiu! Nhưng thôi, cũng hên, còn mạng để mà bước ra bệnh viện.

oOo

Thằng Ðức lên Năm, lớp Mẫu Giáo, chuyên viên đánh lộn trong lớp. Chiều ghé trường đón con, chàng nhận ra vết bầm tím xây sát khuôn mặt thằng con. Hùng gặp cô giáo phàn nàn. Cô giáo phóng viên chiến trường,

— Ðức, nó xô thằng bạn té sấp mặt xuống sàn nhà, chảy máu mũi!

Nhìn mặt thằng Đức te tua mền rách, Hùng xót xa trong lòng. Trên đường về nhà, thằng Ðức im re không liến thoắng. Hùng gợi chuyện,

— Sao mền rách vậy hả con?

Thằng bố hỏi, thằng con mắt nhìn xa vắng.

— Nói cho bố nghe đi…

Thằng Đức ngập ngừng,

— Tại nó nói con sissy!

Hùng trợn tròn mắt, giời ạ! Đời cua cua máy, đời cáy cáy đào!

Hồi nhỏ chàng trắng như bột, giọng nói nhỏ nhẹ. Trong lớp Hùng hay bị bạn bè chọc con gái. Quê! Chàng nổi nóng. Tức! Hùng đánh lộn. Gần như ngày nào chàng cũng bị cô phạt, bị thầy đánh. Có bữa còn bị phạt quỳ vỏ mít. Ơi cực khổ! Lận đận lao đao! Thời thơ ấu, chàng te tua mền rách!

Hùng kể mẹ nghe chuyện thằng Đức bị chọc con gái. Mẹ chàng chép miệng,

— Chứ chẳng phải! Tao đã nói rồi, nó giống mày như đúc…

Thằng Đức lên Năm, lớp Mẫu Giáo, thỉnh thoảng bĩnh... ra trong quần. Cô giáo thắc mắc,

— Đức, nó ăn gì không hiểu mà đang ngồi trong lớp, tự nhiên…tuốt tuột ra trong quần!

Thôi chết rồi! Hùng ú ớ nhớ lại tối Chúa Nhật hôm qua, vợ chàng làm gỏi cuốn chấm mắm sống, cả nhà ngồi ăn tì tì ngoài sân vườn. Hàng xóm có người đi ra đi vào thắc mắc không hiểu chuột cống chết ở đâu! Thằng Đức chịu đèn gỏi cuốn, chiều qua húp tô mắm sống sùm sụp. Đến là vãi tội!

Hùng lại kể cho bà nội nghe trường thiên tiểu thuyết hồi hai của thằng cháu. Mẹ Hùng nói thì chàng cũng vậy thôi, khi còn nhỏ, sau giờ tan học, trước cửa nhà tự nhiên tiếng hò tiếng hét om xòm, “Thằng Hùng ỉa đùn! Thằng Hùng ỉa đùn”! Mẹ chàng chạy ra vừa kịp nhìn thấy thằng con đang mãnh hổ nan địch quần hồ, một tay lúng túng che quần đùi, tay kia cố gắng xô đẩy những thằng bạn học yêu dấu ra khỏi sân nhà. Mang Hùng vào, mẹ chàng vất vả tắm rửa với xà bông thơm... Nhưng chứng nào tật ấy, mèo mun lại hoàn mèo mun, chó đen muôn kiếp vẫn hoàn chó đen. Hùng ngoài mặt hung hăng, nhưng trong bụng chết nhát. Trong lớp nhột bụng, sợ, sợ thầy sợ cô, Hùng không dám giơ tay xin phép. Hùng cố gắng nhịn, nhịn nhé, nhịn tối đa, nhịn hết cỡ. Có những lúc được, có những lúc không. Lúc nhịn được, đời trôi qua thanh bình. Có những lúc không, thế là xong, tàn đời, mền rách, te tua!

Bây giờ con chàng, thằng Ðức, học đòi tính nết bố. Hùng bắt chước mười bẩy đời vua Hùng Vương đưa tay lên miệng làm loa gọi Bố Lạc Long Quân, “Bố ơi! Về cứu”.

Cũng bởi chương thứ hai trong tập truyện dài của thằng Đức, mẹ chàng tiếp tục,

— Thằng này càng lớn càng giống bố!

Hùng nghĩ thầm trong bụng, “Ơ! Mẹ nói chuyện đến là hay! Chẳng lẽ nó lại giống ông hàng xóm!”.

oOo

Thằng Ðức lên Mười, lớp Năm, Toán thường thường ăn điểm F. Vợ chàng lo lắng,

— Thằng Ðức học Toán dốt quá!

Hùng so sánh,

— Chắc tại nó giống…

Vợ thắc mắc,

— Anh nói nó giống, mà giống ai?

Hùng muốn nói còn ai trồng khoai đất này, nhưng kịp thời ngậm miệng lại.

Một đời vợ chồng, chưa bao giờ chàng dám hé miệng nói cho vợ biết hồi còn nhỏ chàng sợ toán hơn sợ ma. Nhiều lần chàng muốn bỏ học đi chăn vịt phương Nam bởi những bài toán đố của lớp Ba, lớp Bốn,

Một ngày có 24 tiếng đồng hồ. Một năm có 365 ngày. Một năm có bao nhiêu tiếng?

Một năm có bao nhiêu tiếng, ai mà biết! Hùng gãi gãi đầu thở than nhìn quanh quẩn kiếm tìm. Đụng phải tia nhìn nghiêm khắc của ông thầy lớp Ba, Hùng cúi xuống cắn đầu viết chì. Bây giờ làm toán chi? Cộng? Trừ? Nhân? Chia? Hùng lấy 365 chia đại cho 24. Nộp cuốn tập Toán đố lên. Chàng nhận về cặp trứng vịt tròn o. Lớp Sáu, chàng mất căn bản về toán. Con gái trong lớp không thích chàng bởi Hùng dốt toán. Lớp Mười, lớp Mười Một, lớp Mười Hai, Hùng không có bồ, bởi nữ sinh không thích cặp kè thằng con trai thường xuyên cọp-dê toán. Chuyện động trời như thế… Come on! What do you expect? Làm sao Hùng dám kể ai nghe, nói chi tới vợ.

oOo

Thằng Đức lên Mười, lớp Năm, viết luận văn giỏi. Những bài luận tiếng Anh điểm cao ngất trời. Tiếng Việt thằng Ðức nhiều người ngạc nhiên.

Từ khi thằng Ðức học Mẫu Giáo, Hùng bắt đầu dạy con tiếng Việt. Bà nội và cháu ở nhà đàm thoại tiếng Văn Lang với nhau hằng ngày. Bà yêu cháu, cháu yêu bà. Bố mẹ đi làm chưa về, thằng Ðức quấn lấy bà, hỏi hết chuyện này sang chuyện khác. Chuyện mùa thu, nhìn lá vàng rơi, thằng Ðức nói,

— Bà ơi, cái lá đang bị té!

Bà dậy cháu,

— Lá không có té. Ðức mới té. Cháu phải nói cái lá đang rơi.

— Bà ơi, sao Ðức té mà cái lá không té?

Thằng Ðức đi học về, có chuyện gì vui kể cho bà nghe. Bà không hiểu tiếng Anh, dụ cháu kể lại trong tiếng Việt. Tuần ba lần Hùng dạy con tiếng Việt. Cuối tuần chàng đưa con tới trường Việt Ngữ. Tiếng Việt thằng Ðức nói giọng Bắc khiến nhiều người ngạc nhiên. Họ không tin con chàng chôn nhau cắt rốn tiểu bang California.

oOo

Thằng Ðức tuổi Trung Học từ tâm. Gặp người nghèo đứng xin tiền tại ngã tư đèn vừa bật xanh, nó dừng xe, mặc cho hàng xe dài thoòng phiá sau bóp còi chửi inh ỏi. Tỉnh bơ, thằng Đức móc tiền ra, cho hết. Hùng ngồi bên cạnh, nói ngay,

— You know very well... Họ đâu có dùng tiền con cho để mua hot dog ăn cho no, nhưng mua Budweiser uống cho xỉn. Tàn đời…

Thằng Đức chống chế,

— Con biết chứ.

— Vậy sao con còn cho?

Thằng Đức thở than,

— Thấy họ tội nghiệp quá, bố ơi!

Bà Emily nhà bên cạnh, ở một mình. Trời tuyết ngập đường ngập xá. Thằng Ðức vác xẻng sang xúc tuyết cho bà. Bà cụ trả tiền công, nó không lấy. Giáng Sinh bà hàng xóm mua quà, khi áo len hiệu CK, lúc đôi giầy Nike chạy bộ, thằng Ðức hết đường chối. Khi có dịp, nó gửi tặng bà cụ chả giò.

Hùng hỏi,

— Sao con hay làm chuyện chùa vậy?

Thằng Đức từ tâm,

— Con sợ cụ già rồi, tuyết trơn dễ té.

Bà nội vui miệng chen vào,

— Cháu phải nói dễ rơi!

Vợ chàng lườm thằng Ðức,

— Con chỉ được cái tài lanh. Ði học về có bao giờ thấy con chạy vào bếp phụ mẹ một tay nấu cơm hay không?

Hùng vội vàng giơ tay làm hiệu, “Yên lặng là vàng”.

Bởi thằng cháu từ tâm, bà nội lại kể chuyện xưa tích cũ. Mẹ Hùng nói hồi còn nhỏ chàng dám xúc gạo cho người ăn xin đến nhà gõ cửa, mặc dù biết gạo trong nhà đụng đáy lu. Có một thời mẹ chàng nghĩ lớn lên Hùng đi tu. Ði tu? Chàng mà đi tu! Khó lắm!

Thằng Ðức càng lớn, tâm càng dạt dào. Bắt chước mẹ, Hùng nói,

— Hay con đi tu...

Thằng Đức bĩu môi, nói năng đụng chạm lung tung,

— Đi tu? Con đâu có khờ...

Mẹ chàng kết luận,

— Thằng này giống bố.

Vợ chàng đứng dậy, bỏ đũa xuống mâm cơm đi thẳng,

— Mẹ nói đúng lắm, nó đâu có giống con.

Hùng liếc nhìn mẹ, mẹ chàng sa sầm khuôn mặt!…

Ơi khổ! Máu huyết cả hai cộng lại, mỗi bên một nửa, thằng Ðức xuất hiện trong đời. Càng lớn, nó càng giống bố. Thằng Ðức không thân với mẹ, nhưng lại thân với bố, hay kể chuyện cho bố nghe. Hùng đoán có lẽ vợ chàng nóng tính, hay la con sảng, cho nên thằng Đức gặp mẹ là né. Nhiều lần vợ chàng cự nự anh chiều con. Chiều con? Hùng không chiều con. Chàng yêu. Hùng yêu mẹ, yêu vợ, và yêu con.

Yêu mẹ, chàng muốn mẹ già sống hạnh phúc. Bố chàng bệnh hoạn triền miên. Mẹ Hùng thân cò lặn lội bờ ao, gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non. Sáng, mẹ chàng dậy sớm, xông pha chốn sa trường, mang gạo về nuôi một bầy con. Tối khuya mẹ chàng về tới nhà, ngủ say, chuẩn bị một ngày mới. Đầu tháng mẹ chàng xanh mặt bạc tóc đóng tiền học cho chín đứa con. Tiền sách, tiền vở, tiền ăn sáng, một mình mẹ Hùng lo hết. Đến bây giờ chàng vẫn không hiểu sức mạnh nào có thể tiềm tàng nổi trong cái cơ thể không bao giờ nặng hơn năm mươi ký lô đó, cơ thể mỏng manh tờ giấy qua cầu gió bay. Chính khối sức mạnh nhỏ nhoi đó đã đẩy tới, đóng vàng cho cả chín đứa con vượt biên sang tới Hoa Kỳ.

Yêu vợ, Hùng ra ngẩn vào ngơ khi vợ chàng vắng mặt cuối tuần bởi công chuyện của hãng. Tối ngủ một mình, nhớ vợ, chàng trằn trọc! Mình ơi! Mình đi đâu, mãi sao chưa về! Chàng nằm trên giường héo hon mỏi mòn nhớ gái một con trông mòn con mắt.

Yêu vợ, vợ cự nự, chàng yên lặng.

— Hôm qua thằng Đức nó xin tiền mua cái quần jean CK. Em cự nó, “Còn cả một đống quần jean ở trong tủ đó, mặc đã hết đâu!”. Hôm nay đã thấy nó mặc cái quần CK rồi. Anh mua cho nó phải không? Anh cưng nó quá, nó hư, em cho anh dậy nó một mình đó nghen.

Yêu vợ, chàng không tranh cãi với vợ để được chiêm ngắm nụ cười của vợ, nụ cười lung linh tia nắng bình minh chiếu rọi tâm hồn phiền muộn đêm đen của chàng. Anh sợ, anh sợ vào một ngày nào đó, em bỏ anh em đi luôn như bữa em bụng đau quặn thắt, anh đã tưởng số anh mồ côi vợ. Em bỏ đi, bình minh không tới, đời anh tối đen. Nếu vậy, thà là anh uống thuốc độc, chôn chung một mộ với em! Cả hai về âm phủ sống. Có nhau, đủ mặt vợ chồng!

Yêu con, Hùng muốn thằng Đức hạnh phúc tràn đầy. Thứ Bẩy, hai bố con ra phố, thằng Đức dẫn chàng vào thẳng khu thương xá có tiệm Gap bán quần jean hiệu chiến giá cắt cổ.

— Quần jean này, nhìn được không bố?

Chàng muốn lắc đầu lắm, nhưng không nỡ,

— Thì, thì lấy đi…

Vợ chàng nóng, hay la thằng con sảng, bởi vậy có lần Hùng thấy thằng Ðức ngồi trong phòng, mắt đỏ hoe hoe. Thấy bố, nó cúi đầu, không nói chi. Ngồi xuống bên con, thằng bố ngân nga,

— Lan huệ sầu ai, lan huệ héo? Lan huệ sầu đời, trong héo ngoài...

Thằng Ðức chớp chớp mắt. Hùng tiếp tục,

— …Ngoài mặc quần jean CK.

Thằng Ðức bật cười, nụ cười trong trẻo ngập tràn nắng ban mai của mẹ nó. Thế là băng tuyết tan biến, hoa nở ngập tràn; thiên đàng mở rộng, hỏa ngục đóng lại…

Bỏ lại mâm cơm, Hùng đứng dậy bước tới. Vợ chàng nằm trên giường, mặt quay ra ngoài cửa sổ. Hùng leo lên nằm cạnh vợ. Yên lặng gặp gỡ yên lặng; dài hơn một thế kỷ. Yên lặng đưa tay sang ôm vợ; vẫn yên lặng. Yên lặng cất giọng thì thào,

— Hay là anh liên lạc Sở Xã Hội, kiếm thêm một đứa con…một đứa con gái…

Người yên lặng mềm ra.

— Một cô con gái đẹp như vợ anh.

Yên lặng chờ đợi yên lặng. Cuối cùng yên lặng chầm chậm quay mặt lại, đầu dựa ngực chồng,

— Em buồn quá!

— Anh biết. Anh cũng buồn thiu!

— Em muốn có thêm một đứa con nữa.

— Anh biết…

Hùng xoa lưng vợ nhè nhè, ru vợ chìm sâu giấc mộng lành. Anh ước chi thằng Ðức là con gái. Con gái mình cười tươi như em. Con gái của mình làm khổ nhiều thằng con trai như em đã một thời quặn thắt ruột gan đời anh!

oOo

Thằng Ðức Mười Chín tuổi, năm thứ nhất đại học, râu mọc xanh xanh, hồn xác ngớ ngẩn. Vợ chàng hốt hoảng thông báo bản tin,

— Chết rồi! Thằng Ðức kỳ này nó làm sao đó, mấy lần nó về khuya, em còn ngửi thấy miệng sặc mùi rượu. Hôm qua nhờ nó ra chợ Safeway mua đường. Nó đi một hồi, về tay không. Em hỏi, “Ủa, đường đâu?”. Nó nhìn em, mặt ngơ ngác, “Mẹ nói cái gì”.

Thôi rồi, chính hiệu con nai vàng! Tình yêu khiến cho thiên hạ dở hơi bất ngờ.

Chiều thứ Bẩy Hùng dẫn thằng Đức đi mua quần jean. Nhưng thằng Đức biếng nói biếng cười. Trong tiệm Gap, nó lựa quần jean CK hững hờ, miệng biếng nói biếng cười. Hùng gợi chuyện,

— Lại có đứa trong lớp gọi con con gái phải không?

Thằng Đức nhếch mép, khuôn mặt hằn sâu nét cao bồi viễn tây,

— Thằng nào gọi con sissy, con đục nó phù mỏ.

Chàng kể chuyện,

— Hồi còn nhỏ bố cũng hay bị chọc con gái. Lớn lên một chút, chữ “con” biến mất nhường chỗ cho chữ “dại”. Bà cũng hay chửi bố, “Mày thì cũng chỉ là cái đồ dại gái!”. Hồi chưa lấy bố, mẹ con tới nhà chơi. Bà tỉnh bơ nói, “Thằng Hùng nó đi tu rồi!”.

Mắt thằng Đức trợn tròn,

— You’re serious?

— Yup!

— Mẹ giận không bố?

— Bố tái mặt, nhưng mẹ con tỉnh bơ tiếp tục cười nói liến thoắng. Lúc đưa mẹ con ra xe, bố xin lỗi mẹ. Mẹ con nói ngon lành, “Yêu anh, em chẳng ngán ai hết!”.

— Mẹ lỳ thật.

Bố kể chuyện tình cho con trai nghe,

— Hồi đó bố gặp mẹ con trong quán cà-phê. Mẹ hai mươi tuổi, buộc tóc đuôi gà, lái xe số tay, nụ cười dòn tan. Mẹ con qua đây một mình từ hồi còn nhỏ xíu với bà cô. Sau nhiều lần bị bà cô cự nự, con gái hai mươi tuổi dọn ra ở riêng, vừa đi học vừa đi làm.

Thằng Đức thắc mắc,

— Sao hồi đó bố gặp mẹ?

— Bố ra quán với mấy người bạn. Thấy mẹ con, bạn bố tán sàn sạt. Biết cô hàng cà-phê thích thơ, có thằng còn mang chuyện thơ văn ra tán tỉnh. Bố dở òm, chẳng biết nói chi. Có hai ba lần, bố ra quán cà-phê một mình. Mẹ con mang cà-phê tới…

Thằng Ðức liếc nhìn, chờ đợi. Hùng kết luận,

— Nhưng bố vẫn không nói chi.

Thằng Ðức trợn mắt. Hùng nói nho nhỏ,

— Tại bố thấy mẹ xa vời quá. Lúc nào cũng có người vây quanh. Bố nghĩ chắc với không tới. Nhưng biết mẹ, hồn bố dập dạp te tua...

Thằng Ðức nhìn Hùng, bàn tay con bóp chặt bàn tay bố.

— Có lần bố gặp mẹ trường Việt Ngữ. Bố mẹ dạy chung lớp Mười Hai…

— Mẹ có nhận ra bố hay không?

— Không, mẹ con có biết bố là ai. Đứng chung lớp cả tháng, mẹ cười với bố. Người tình cũ nổi giận, sách súng tìm bố! Bà khóc đỏ con mắt! Bà mắng bố dại gái!

Hùng dừng lại bởi thấy thằng Ðức long lanh. Nước mắt tích tụ nhanh, đầy, rơi xuống sàn tiệm Gap, vỡ tung tóe,

— Bố ơi! He threatened to shoot me!

oOo

Hùng hỏi mẹ,

— Mẹ ơi, tại sao mẹ cứ hay nói, “Thằng này giống bố?”.

Mẹ đăm chiêu,

— Thì hồi đó, sau khi sinh con, mẹ băng huyết! Tỉnh dậy, mẹ thấy con nằm ngủ bên cạnh, nhỏ tí ti. Cái bữa mẹ nhìn thấy thằng Ðức trong lồng kiếng, mẹ giật mình, cũng khuôn mặt đó, con mắt đó, hình dạng đó. Thiệt tình! Cái thằng, càng lớn, nó càng giống mày như lột.

Giống bố như lột, thằng Đức sẽ còn mền rách te tua dài dài, nhất là đường tình ái! Ai biểu giống bố!

Hùng hy vọng con chàng chỉ khổ trong một khoảng thời gian ngắn thôi. Cuối cùng giống như thằng bố, mùa xuân sẽ gõ cửa tâm hồn thằng con. Mẹ nó một thời làm khổ chàng. Nhưng cũng chính người đó mang lại cho chàng mùa xuân mới; mùa xuân có mẹ ngọt ngào chuối ba hương, có vợ một con trông mòn con mắt, và có thằng con, giời ạ, giống bố như lột!

□ Nguyễn Trung Tây

trang chính | lời giới thiệu | sống lời chúa | truyện ngắn | liên lạc